CBT (terapia poznawczo-behawioralna) to najlepiej przebadany nurt psychoterapii. Jego rozwój doprowadził aktualnie do powstania całej grupy nowszych form terapii, zwanych terapiami trzeciej fali, dla których klasyczna CBT stała się punktem wyjścia i swego rodzaju „parasolem”. Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) jest zaliczana do tej grupy, a została stworzona przez Marshę Linehan w latach 80-tych, gdy okazało się, że klasyczne, ówczesne podejścia nie wystarczają osobom z bardzo intensywnymi emocjami.
Wspólny fundament
Zarówno DBT, jak i CBT zakładają, że myśli, emocje i zachowania wzajemnie na siebie wpływają — i że zmieniając jedno, możemy zmienić pozostałe. Oba podejścia są ustrukturyzowane, zorientowane na cele i oparte na dowodach naukowych. DBT formalnie jest terapią z rodziny poznawczo-behawioralnej.
Różnica 1: akceptacja obok zmiany
CBT koncentruje się na zmianie: identyfikujemy zniekształcone myśli i zastępujemy je bardziej realistycznymi. Chociaż w DBT również dążymy do zmiany tego, co nam szkodzi, staramy się zmianę równoważyć przeciwstawnym elementem, czyli akceptacją. Akceptacja oznacza uznanie tego, co jest, przyjęcie do wiadomości (niekoniecznie tego „lubienie”). W DBT szukamy zarówno sensu i zrozumienia dla naszych emocji, jak i zmian, które pomogą nam rozwiązać nasze problemy.
Różnica 2: umiejętności zamiast samej analizy
DBT to nie tylko terapia indywidualna — całość obejmuje także grupowy trening umiejętności złożony z czterech modułów (uważność, regulacja emocji, przetrwanie kryzysu, skuteczność interpersonalna). Nie jest to terapia grupowa — spotkania stanowią okazję do wspólnej nauki konkretnych technik, nowych sposobów działania.
Różnica 3: struktura programu
Pełny program DBT złożony jest z kilku części (trybów): sesji indywidualnych, grupowego treningu umiejętności i coachingu telefonicznego, a ponadto terapeuci spotykają się regularnie w zespołach konsultacyjnych. CBT zwykle opiera się na samych sesjach indywidualnych. Warto zwrócić uwagę, że DBT jest przez to bardziej intensywną formą terapii.
Jak wybrać?
- CBT sprawdza się przy wyraźnie określonych problemach: fobie, zaburzenia lękowe, epizod depresji, bezsenność.
- DBT ma przewagę, gdy różne problemy współwystępują, a główną osią są kłopoty z regulacją emocji.
W praktyce decyzję najlepiej podjąć wspólnie ze specjalistą po konsultacji wstępnej. Jeśli chcesz zgłębić temat, zacznij od naszego przewodnika Terapia DBT — co to jest i dla kogo.
Treści na blogu mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji ze specjalistą zdrowia psychicznego. Jeśli masz myśli samobójcze lub jesteś w kryzysie, zadzwoń pod 116 123 lub 112.