← Wszystkie wpisy

Dzienniczek DBT: po co go prowadzić i jak zacząć

Joanna Wiatr-Abramowska 7 min czytania

Jeśli zaczynasz terapię DBT, dzienniczek pojawi się na samym początku Twoich spotkań z terapeutą. To podstawowe i zarazem niezwykle ważne narzędzie: krótki, codzienny zapis tego, co działo się z Twoimi emocjami, impulsami i umiejętnościami.

Co zawiera?

Klasyczna karta dziennika obejmuje kilka obszarów, ocenianych raz dziennie:

  • Emocje — natężenie radości, smutku, złości, lęku czy wstydu.
  • Impulsy — jak silne były tendencje do zachowań, nad którymi pracujesz w terapii.
  • Umiejętności DBT — których użył_ś i czy pomogły (będziesz się ich uczyć w trakcie terapii).
  • Notatki — jedno-dwa zdania kontekstu: co się wydarzyło, co było trudne.

Całość zajmuje dwie, może trzy minuty. To nie pamiętnik — nie chodzi o długie opisy, tylko o regularny pomiar.

Dlaczego to działa

Po pierwsze: pamięć emocji jest zawodna. Na sesji raz w tygodniu naturalnie opowiadamy o tym, co wydarzyło się dzień, dwa temu — a o nastroju sprzed pięciu dni już trudniej pamiętać. Dzienniczek sprawia, że widzimy pełen obraz tygodnia.

Po drugie: samo zauważanie i nazywanie emocji jest już interwencją. Badania nad etykietowaniem afektu pokazują, że nazwanie emocji zmniejsza jej intensywność — dzienniczek pomaga ćwiczyć właśnie tę umiejętność, każdego dnia.

Po trzecie: z tygodnia na tydzień widać wzorce. Że złość rośnie zawsze przed wizytą u rodziców. Że po nieprzespanej nocy impulsy są silniejsze. Takie odkrycia kierują terapię tam, gdzie to potrzebne.

Jak wyrobić nawyk

  • Wypełniaj dziennik o stałej porze — najlepiej wieczorem, np. po umyciu zębów (łączenie nawyków może ułatwiać pamiętanie o tym, co jest do zrobienia).
  • Lepszy krótki wpis niż żaden. Nawet jedna informacja to już coś!
  • Nie oceniaj się za zaległości. Przerwa nie unieważnia pracy — po prostu wróć następnego dnia.

Jak terapeuta korzysta z dzienniczka

Sesja indywidualna w DBT zaczyna się zwykle od przejrzenia dzienniczka. Terapeuta nie sprawdza go jak pracy domowej. Szuka w nim odpowiedzi na pytanie, czym zająć się dzisiaj: jeśli w tygodniu pojawiły się zachowania zagrażające zdrowiu, to od nich zaczynamy; jeśli nie, przechodzimy do kolejnych celów. Dzięki temu 50 minut sesji nie schodzi na przypominanie sobie, co się działo, tylko na pracę nad tym, co najważniejsze.

Dzienniczek pokazuje też postępy, których na co dzień nie widać. Po kilku miesiącach można zobaczyć, że silne impulsy pojawiają się rzadziej albo że częściej sięgasz po umiejętności. To ważna informacja zwłaszcza w gorszym tygodniu, kiedy łatwo uznać, że „nic się nie zmienia”.

Najczęstsze trudności

  • „Zapominam.” Ustaw przypomnienie o stałej porze i połącz wpis z czymś, co i tak robisz co wieczór.
  • „Nie wiem, jaką liczbę wpisać.” Dzienniczek nie wymaga precyzji. Liczy się porównanie między dniami: czy dziś było mocniej niż wczoraj.
  • „Wstydzę się tego, co musiałabym zapisać.” To częste i warto powiedzieć o tym terapeucie. Dzienniczek ma pomagać, nie oceniać, a to, co najtrudniej zapisać, jest zwykle tym, nad czym najbardziej warto pracować.
  • „Miałam dobry dzień, nie ma o czym pisać.” Dobre dni też są informacją: co wtedy było inaczej?
  • „Wypełniam wszystko naraz przed sesją.” Lepsze to niż nic, ale wpis z pamięci jest dużo mniej dokładny. Jeśli tak się dzieje regularnie, poszukaj z terapeutą, co przeszkadza w codziennym wypełnianiu.

Papier czy aplikacja?

Dzienniczek można prowadzić na papierowej karcie albo w aplikacji. Papier bywa wygodny dla osób, które lubią pisać ręcznie, ale kartę łatwo zgubić albo zostawić w domu. Aplikację masz przy sobie, przypomni o wpisie, a terapeuta widzi dane przed sesją, bez przepisywania.

Czy dzienniczek jest obowiązkowy?

W DBT dzienniczek jest stałą częścią terapii, a nie dodatkiem. Jeśli wypełnianie go sprawia trudność, nie jest to powód do przerwania terapii, tylko temat do omówienia na sesji: zwykle za trudnością stoi coś konkretnego, co da się rozwiązać.

W Refektio dzienniczek prowadzi się w aplikacji mobilnej — z przypomnieniami, serią dni i podglądem dla terapeuty przed sesją. Więcej o samej terapii przeczytasz na stronie Terapia DBT — co to jest i dla kogo.

Treści na blogu mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji ze specjalistą zdrowia psychicznego. Jeśli masz myśli samobójcze lub jesteś w kryzysie, zadzwoń pod 116 123 lub 112.