Samouszkodzenia

Samouszkodzenia u dorosłych — jak szukać pomocy

Potrzebujesz pomocy teraz? W zagrożeniu życia zadzwoń pod 112. Całodobowe, bezpłatne wsparcie: 116 123 oraz 800 70 2222.

Samouszkodzenia (samookaleczenia) często nie są próbą odebrania sobie życia, ale sposobem na poradzenie sobie z emocjami, których nie da się wytrzymać. Na krótką metę przynoszą ulgę i spadek napięcia, jednak w dłuższej perspektywie zwykle potęgują wstyd, wpływają negatywnie na obraz siebie i relacje z innymi oraz wywołują jeszcze więcej napięcia. Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) została stworzona między innymi po to, żeby pomóc znaleźć inne sposoby na przetrwanie trudnych, kryzysowych chwil. W Refektio prowadzimy ją online dla osób pełnoletnich.

Czemu służą samouszkodzenia

Nie ma jednego powodu. Osoby, które robią sobie krzywdę, mówią najczęściej, że robią to, żeby:

  • Rozładować napięcie, złość albo lęk nie do zniesienia
  • Poczuć cokolwiek, gdy w środku jest pustka i odrętwienie
  • Ukarać siebie
  • Odzyskać poczucie kontroli
  • Przerwać natłok myśli
  • Pokazać ból, którego nie umieją wyrazić słowami

To nie jest „zwracanie na siebie uwagi”

Większość osób ukrywa samouszkodzenia i bardzo się ich wstydzi. To zachowanie ma sens w tym znaczeniu, że na chwilę działa: obniża napięcie. Dlatego samo postanowienie „już nigdy więcej” zwykle nie wystarcza. Potrzebne są inne sposoby, które też działają, a nie robią krzywdy.

W terapii nikt nie będzie Cię oceniać ani wymagać, żeby wszystko skończyło się z dnia na dzień. Terapeuta będzie chciał zrozumieć, co dzieje się przed, w trakcie i po, bo tam są miejsca, w których można coś zmienić.

Kiedy potrzebna jest pomoc na miejscu

Terapia online ma ograniczenia. Jeśli masz myśli samobójcze z planem albo zamiarem, jeśli rana wymaga opatrzenia przez lekarza albo jeśli czujesz, że nie panujesz nad sytuacją, potrzebujesz pomocy od razu i na miejscu — szukaj jej pod numerem 112 albo na szpitalnym oddziale ratunkowym.

Przy zgłoszeniu do Refektio terapeuta oceni z Tobą, czy forma online jest w Twojej sytuacji bezpieczna. Jeśli nie, pomoże wskazać, gdzie szukać pomocy stacjonarnej.

Jak wygląda praca nad samouszkodzeniami w DBT

W DBT zachowania zagrażające zdrowiu i życiu są zawsze pierwszym tematem terapii. Praca nad nimi obejmuje:

Dzienniczek

Codzienny, krótki zapis emocji i impulsów w aplikacji. Dzięki niemu Ty i terapeuta widzicie, kiedy napięcie rośnie.

Analiza łańcuchowa

Wspólne prześledzenie krok po kroku, co doprowadziło do samouszkodzenia, i znalezienie miejsc, w których można było zareagować inaczej.

Umiejętności na kryzys

Konkretne sposoby na przetrwanie najsilniejszego impulsu bez robienia sobie krzywdy.

Plan kryzysowy

Ustalona z terapeutą lista: po czym poznaję, że jest źle, co robię sama lub sam, do kogo dzwonię.

Czym jest sama metoda, opisujemy na stronie Terapia DBT — co to jest i dla kogo, a kto prowadzi sesje — na stronie Zespół.

Najczęstsze pytania

Pytania i odpowiedzi

Czy muszę przestać robić sobie krzywdę, żeby zacząć terapię?

Nie. Zmniejszenie samouszkodzeń jest celem terapii, a nie warunkiem jej rozpoczęcia. Na początku ustalisz z terapeutą, nad czym i w jakiej kolejności pracujecie.

Czy terapeuta powie o tym mojej rodzinie?

Terapia osoby dorosłej jest objęta tajemnicą zawodową. Wyjątkiem jest bezpośrednie zagrożenie życia. Zasady poufności terapeuta omawia na pierwszym spotkaniu.

Czy samouszkodzenia oznaczają borderline?

Nie muszą. Zdarzają się przy różnych trudnościach, także bez żadnego rozpoznania. Diagnozę może postawić tylko specjalista po rozmowie z Tobą.

Czy prowadzicie terapię osób niepełnoletnich?

Obecnie prowadzimy terapię wyłącznie dla osób pełnoletnich. Osoby poniżej 18 lat mogą zadzwonić pod bezpłatny, całodobowy telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.

Co zrobić w nagłym kryzysie?

W zagrożeniu życia zadzwoń pod 112 albo zgłoś się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy. Całodobowe wsparcie: 116 123 oraz 800 70 2222. Formularz zgłoszenia i Platforma Refektio nie służą do pomocy w sytuacjach nagłych.

Nie musisz radzić sobie z tym w pojedynkę

Jeśli nie jesteś w bezpośrednim zagrożeniu, napisz do nas. W formularzu wystarczy kilka zdań.

Umów wizytę

Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji ze specjalistą zdrowia psychicznego. Jeśli masz myśli samobójcze lub jesteś w kryzysie, zadzwoń pod 116 123 (Telefon Zaufania dla Dorosłych) lub 112.